Mixed media achtergrond maken met servetten

Je hebt het vast al in huis. Een paar servetten, wat acrylverf en gel medium. Meer heb je niet nodig om een rijke, gelaagde achtergrond te maken. Geen dure materialen, geen ingewikkelde technieken. Gewoon papier dat waarschijnlijk al ergens in je keukenlade ligt, en een paar simpele stappen.

Deze techniek is een van mijn favorieten om mee te beginnen. Niet omdat het altijd perfect lukt. Juist omdat het dat niet doet. Je stuurt het proces, maar je hebt niet de volledige controle. En daar ontstaan de mooiste verrassingen.

In dit artikel neem ik je mee door de servettentechniek, stap voor stap. Zodat jij ook een achtergrond kan maken vol kleur, textuur en patroon. Een basis waar je zo op verder kan bouwen, met een portret of iets abstracts. Alles kan.

Voor deze achtergrond werk je met een paar simpele materialen.

Je hebt canvas of stevig papier nodig, servetten met mooie patronen of kleuren, en eventueel wat vloeipapier. Daarnaast gel medium om alles op te plakken, een paletmes of een oud pasje, en een kwast. Voor de kleur gebruik je een paar warme tinten, denk aan geel, roze en oranje, en een koele kleur zoals turquoise voor het contrast.

Kies je servetten met zorg. Let op de patronen. Sommige zijn fijn en klein, andere hebben grotere vlakken of ronde vormen. Die variatie is precies wat je straks nodig hebt om een levendige achtergrond te krijgen.

Een servet bestaat meestal uit twee of drie laagjes. Je hebt alleen het bovenste laagje nodig, dat met het patroon.

Maak een hoekje voorzichtig los en trek het bovenste laagje eraf. Gooi de andere laagjes niet weg. Die kan je nog gebruiken voor een volgend project.

Scheur de laagjes daarna in stukken. Niet knippen. Gescheurde randen geven veel natuurlijkere overgangen dan rechte randjes. Maak een mix van grote en kleine stukken, zodat er straks genoeg variatie in je achtergrond zit.

Dit is een klein detail dat een groot verschil maakt.

Alles wat wit is in het patroon van je servet, wordt doorschijnend zodra je het met gel medium opplakt. Het lijkt wel magie. Dat is precies wat je wilt bij gelaagd werken. De laag eronder schemert straks subtiel door de witte delen heen, in plaats van dat die helemaal wegvallen.

Kies daarom bewust servetten met wit in het ontwerp. Die geven vaak het mooiste gelaagde effect.

Nu ga je alles op je canvas verdelen. Werk hier vooral intuïtief. Leg een stukje neer, kijk hoe het oogt, schuif het weer een stukje op als dat beter voelt.

Breng een goede laag gel medium aan op je canvas, leg het servet erop, en dek af met nog een laagje gel medium erboven. Gebruik hiervoor een paletmes of een oud pasje. Met de kwast kan ook, maar die moet je daarna grondig schoonmaken.

Het is helemaal niet erg als het servet niet helemaal glad blijft liggen. Rimpeltjes zorgen juist voor textuur. Werk dus vooral niet te netjes.

Voeg daarna vloeipapier toe op dezelfde manier. Vloeipapier heeft vaak net iets intensere kleuren en een andere transparantie dan servetten. Kies kleuren die mooi samenwerken, en misschien één kleur die juist contrast geeft. Laat sommige stukjes overlappen. Daar ontstaan vaak de mooiste kleurmengingen.

Dit is een stap waar je gewoon doorheen moet. Niet doorheen willen, maar wachten.

Zolang het papier nat is, is het kwetsbaar en scheurt het snel. Zodra alles goed is opgedroogd, voel je pas echt de textuur die is ontstaan. De rimpels, het verschil in dikte tussen de verschillende papiersoorten. Die textuur ga je zo gebruiken bij het aanbrengen van verf.

Op dit punt is je achtergrond een druk geheel van patronen en kleuren. Tijd om dat wat rustiger te maken, zodat het een mooie basis vormt voor bijvoorbeeld een portret.

Breng met een paletmes een warme kleur aan. Kantel het paletmes en ga zo over de rimpels heen. De verf blijft dan mooi hangen op de hoger liggende delen, en valt weg in de verdiepingen. Dat geeft vanzelf een ongelijk, natuurlijk effect.

Met een kwast kan je op andere plekken juist wat egalere vlakken aanbrengen, bijvoorbeeld waar nog veel wit zichtbaar is. Door verf toe te voegen verbind je alle losse onderdelen met elkaar. Wat eerst losse papieren en losse patronen waren, gaat nu bij elkaar horen.

Laat de warme kleuren even drogen voordat je verder gaat. Anders gaan ze mengen met de volgende kleur, en krijg je al snel modderige tinten.

Voeg daarna een koele kleur toe, zoals turquoise, op andere plekken dan de warme kleuren. Kijk wat er gebeurt. Het contrast tussen warm en koel maakt je achtergrond in één keer een stuk levendiger.

Zodra alles is opgedroogd, heb je een achtergrond vol lagen. Je ziet het vloeipapier doorschijnen, af en toe een servetpatroon dat naar boven komt, plooien die zachte schaduwen vormen.

Elke keer dat je deze techniek gebruikt, ziet het er weer anders uit. En dat is precies waarom hij zo fijn is als basis. Je hebt nu een ondergrond die klaar is om op verder te bouwen. Een gezicht, een figuur, of gewoon iets abstracts. Jij bepaalt waar het heen gaat.

Probeer deze techniek gerust zelf eens. Je hebt er weinig voor nodig, en het resultaat is altijd een verrassing.

Wil je zien hoe ik vanuit zo’n achtergrond een compleet mixed media portret opbouw, met gezicht, kleuren en schaduwen? Dat laat ik stap voor stap zien in mijn online cursus Mixed Media Portretschilderen.

En als je vaker dit soort technieken en inspiratie wil ontvangen, schrijf je dan in voor mijn nieuwsbrief. Je krijgt dan de mini portret workshop cadeau, helemaal gratis.